Lokale en regionale glasvezelnetwerken

Wat is een lokaal of regionaal glasvezelnetwerk?

De meeste glasvezel in Nederland ligt bij vier grote netwerken. Dat zijn het KPN-netwerk, Glaspoort, Delta Fiber en Open Dutch Fiber. Daarnaast zijn er kleinere netwerken die buiten die bedrijven om zijn aangelegd.

Vaak begonnen ze als bewonersinitiatief. Dorpen en buitengebieden waar de grote netwerken niet kwamen, richtten een coöperatie of stichting op en lieten zelf glasvezel aanleggen. Andere netwerken zijn van een gemeente of van een lokaal kabelbedrijf dat vroeger kabeltelevisie leverde.

Bijna alle lokale netwerken zijn open. Meerdere providers kunnen er hun abonnementen over verkopen. Welke providers dit zijn, verschilt sterk per netwerk. Vaak zijn het kleinere providers die je op de grote netwerken minder tegenkomt.

Welke lokale netwerken zijn er nog?

Het aantal zelfstandige lokale netwerken is de afgelopen jaren flink gedaald, omdat veel netwerken zijn overgenomen. Dit zijn de netwerken die in 2026 nog zelfstandig zijn en consumenten aansluiten.

GlasDraad

GlasDraad is het grootste zelfstandige regionale netwerk. Het legt glasvezel aan in kleine kernen en het buitengebied, vooral in Zeeland, Groningen en Noord-Holland. Ook in onder meer Drenthe, Flevoland, het Groene Hart en de Bollenstreek liggen projecten. Alleen in Zeeuws-Vlaanderen gaat het om 25.000 adressen.

GlasDraad werkt met een vraagbundeling. In de projecten die wij vonden, moest 35% tot 40% van de bewoners zich aanmelden. Per project leveren 9 tot 19 providers, waaronder KPN en Odido. Glaspoort heeft sinds 2023 de helft van de aandelen in GlasDraad.

Lokale kabelbedrijven

Een aantal lokale kabelbedrijven zonder winstoogmerk heeft zelf glasvezel aangelegd. CAI Harderwijk heeft zo'n 24.000 huishoudens in Harderwijk en Hierden op glasvezel. Er leveren tien providers, waaronder KPN, Ziggo, Delta en Odido.

Kabelnoord is van vier Friese gemeenten. Het legde glasvezel aan in Noordoost-Fryslân en op Ameland en Schiermonnikoog. Daarnaast legde het glasvezel aan in het buitengebied van heel Friesland. Alleen al in het buitengebied gaat het om zo'n 15.000 adressen.

Stichting Kabelnet Veendam heeft glasvezel in Veendam, Muntendam en het buitengebied. Op het netwerk leveren dertien providers. SKP in Pijnacker en Delfgauw heeft ook een eigen glasvezelnetwerk, maar levert daar voor zover bekend alleen zelf op.

Glasvezel Helmond

Glasvezel Helmond is opgezet door de gemeente Helmond samen met het bedrijf e-Quest. Het netwerk ligt in bijna heel Helmond. Volgens het netwerk zelf gaat het om een kleine 40.000 woningen. Er leveren zeven providers, waaronder Freedom en SNLLR.

De aandeelhouders zijn het oneens over een beoogde verkoop van het netwerk aan KPN. Dit conflict lag in mei 2026 nog bij de rechter. Het netwerk is dus voorlopig zelfstandig.

Coöperaties in Brabant en Limburg

Vooral in Noord-Brabant zijn veel coöperaties actief. HSLnet in Heeze-Leende heeft zo'n 3.000 leden. Midden-BrabantGlas legde glasvezel aan in het buitengebied van twaalf gemeenten, van Baarle-Nassau tot Goirle. KempenGlas doet hetzelfde in de Kempen. WeConnect Waalre bedient de gemeente Waalre.

In Limburg legde bewonersinitiatief GlaswebVenray ruim 7.000 aansluitingen aan in de kerkdorpen van Venray. Kleinere netwerken zijn Brofiber in de Kempen en Fiberbuiten in het buitengebied van Boxtel en Oirschot.

Rivierenland

In het buitengebied van zeven gemeenten in Rivierenland ligt een netwerk dat van die gemeenten samen is. Het gaat om Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. De aanleg is sinds maart 2024 klaar. Het netwerk wordt beheerd door Digitale Stad.

Welke providers leveren op een lokaal netwerk?

Op lokale netwerken leveren vaak andere providers dan op de grote netwerken. TriNed, SNLLR en Freedom leveren op bijna alle netwerken in het overzicht. Daarnaast zijn er veel kleine providers, zoals Plinq, Fiber, Stipte en Multifiber.

Ook grote providers zijn op een deel van de lokale netwerken te vinden. KPN levert onder meer op GlasDraad, CAI Harderwijk, HSLnet, WeConnect Waalre en GlaswebVenray. Odido levert op GlasDraad en CAI Harderwijk. Op CAI Harderwijk kun je ook bij Ziggo en Delta terecht.

De lijst met providers verandert regelmatig. Kijk daarom altijd op de site van het netwerk zelf welke providers er nu leveren. Wat de grote providers kosten, zie je bij de vergelijking van glasvezelproviders.

Je netwerk is overgenomen, wat betekent dit?

Veel lokale netwerken zijn de afgelopen jaren opgekocht. De glasvezel in je meterkast blijft dan gewoon liggen. Wel kan de naam veranderen, net als de providers die erop leveren.

KPN nam onder meer deze netwerken over.

• Primevest, met 127.000 adressen in Den Haag, Eindhoven en Rotterdam, sinds 2023
• Kabeltex op Texel, met zo'n 18.000 adressen, sinds eind 2023
• Coöperatie Glasvezel Noord in het buitengebied van Assen, Noordenveld en Tynaarlo, sinds januari 2024
• Coöperatie Sterk Midden-Drenthe, sinds 2020

Delta Fiber nam onder meer Caiway, FiberNH, FiberFlevo, Glasvezel Zuidenveld, ViberQ en Citius Fiber over. Het merk Caiway bestaat niet meer. De klanten zijn overgezet naar Delta. In Zuidwest-Drenthe werkt Delta samen met RENDO in RENDO Fiber, waaronder de netwerken in De Wolden en het buitengebied van Hoogeveen vallen.

Open Dutch Fiber nam in 2022 E-Fiber over, met ruim 100.000 adressen in kleinere gemeenten. Wat een overname voor jouw providers betekent, zie je op de pagina van het nieuwe netwerk.

Wat is Digitale Stad?

Digitale Stad is geen gewoon netwerkbedrijf. Het is een loket voor bewoners van meerdere glasvezelnetwerken. Digitale Stad beheert het netwerk in Rivierenland. Daarnaast is het aanspreekpunt voor een aantal netwerken die KPN heeft overgenomen, zoals in Midden-Drenthe, Westerveld, Berg en Dal, Lingewaard en Lochem.

Op die overgenomen netwerken betalen bewoners soms vastrecht. Dit is een vast bedrag per maand voor de aansluiting, los van je abonnement. Digitale Stad int dit namens KPN. In Midden-Drenthe gaat het volgens Digitale Stad om € 11,00 per maand.

Waarom vindt een postcodecheck een lokaal netwerk niet altijd?

Een postcodecheck vraagt aan providers wat zij op een adres leveren. Leveren er op een lokaal netwerk vooral kleine providers, dan vinden de checks van grote providers daar niets. Ook de providers die wel leveren, noemen niet altijd de naam van het lokale netwerk.

Dit zien we terug in onze eigen meting van september 2026. Op 37 van de 266 gecheckte adressen gaf geen enkele provider aan welk netwerk er lag. Op vijf adressen verscheen alleen de naam Digitale Stad. Deze meting is niet representatief voor Nederland. De categorieën sluiten elkaar bovendien niet uit, want op sommige adressen liggen twee netwerken.

Woon je in het werkgebied van een lokaal netwerk, kijk dan ook op de site van dat netwerk. Onze eigen check vraagt alle aangesloten providers tegelijk. Wat hij wel en niet kan zien, staat in de uitleg over hoe onze check werkt.

Veelgestelde vragen

Is glasvezel van een lokaal netwerk trager?

Nee, de glasvezel zelf is even goed. Welke snelheid je kunt kiezen, hangt af van de provider en de apparatuur in de centrale.

Moet ik iets doen als mijn lokale netwerk wordt overgenomen?

Meestal niet. Je krijgt bericht als er iets verandert aan je abonnement of je provider. Houd je abonnement tot dat moment gewoon aan.

Kan ik als bewoner zelf een lokaal netwerk starten?

Ja, veel lokale netwerken zijn zo ontstaan. Het vraagt wel veel werk en genoeg buren die meedoen. Hoe je begint, staat bij geen glasvezel op je adres.